IFEX --_1242062247366MAE yna lot o swnian am ddiffyg rhyddid y dyddiau yma: rhyddid barn, rhyddid cwyno; ychwanegwch at hynny gwyno am gardiau ID, am gamerau gor-yrru, am cynghorau’n bysnesu yn ein sbwriel, ac mi gewch chi ddarlun o wladwriaeth “Big Brother”. Wel, tydi hynny ddim cweit yn wir. Mae yna ddadleuon teg iawn yn erbyn rhai or mesurau uchod (y nifer fawr ohonynt wedi eu cyflwyno gan lywodraeth “sosalaidd”, yn rhyfedd iawn), ac mae’n bwysig bod llais y bobl yn cael ei glywed. Ond tydan ni ddim cweit yn byw dan ddwrn haearn ar hyn o bryd. Os ydach chi am wybod am wlad sydd go iawn yn gwadu rhyddid barn, rhyddid cwyno, darllenwch am stori’r newyddiadurwr Yrysbek Omurzakov. Mi gafodd o ei guro yng ngwlad Kyrgyzstan yr wythnos yma. Mae o’n credu i’r ymosodiad ddigwydd oherwydd bod ei bapur newydd yn cyhoeddi erthyglau sy’n feirniadol o’r llwydoraeth. Tasa’r llywodraeth yng Ngwledydd Prydain efo’r un grym, mi fasa hi wedi darfon ar olygyddion papurau Llundain.

Mae hi’n anodd iawn bod yn newyddiadurwr o unrhyw fath mewn rhai gwledydd. Wrth gwrs, math newydd o newyddiaduraeth ydi blogio. Ac yn anffodus, mae unbenaethau’r byd wedi sathru ar y blogwyr, yn ogystal. Yn y fan hon, ar safle’r Pwyllgor i Amddifyn Newyddiadurwyr, mae rhestr o’r 10 gwlad gwaetha i fod yn flogiwr. Yn eu mysg mae Ciwba. Cyfundrefn sy’n cael ei brolio gan lawer un yma yng Ngwledydd Prydain (mwy o frolio yma). Ond mae Ciwba’n frwnt iawn gyda newyddiadurwyr. Does yna ddim rhyddid go iawn yno. Nid os ydach chi’n cwyno ac yn protestio’n erbyn y llywodraeth. Hawdd iawn ydi syllu’n freuddwydiol ar “iwtopia” bell. Mae byw yn yr “iwtopia” honno’n brofiad cwbwl wahanol.

Advertisements