Dyma ail ran fy adolygiad o Duw Yw’r Broblem gan Cynog
Dafis ac Aled Jones Williams. I ddarllen Rhan 1, ewch yma.

DYB.phpMae crefyddwyr cymedrol yn galluogi crefyddwyr eithafol. Yr un yw eu dadleuon. Mater o ddadansoddiad yw eu daliadau.

Dyma fu dadl Richard Dawkins a Sam Harris – dau o’r anffyddwyr newydd sy’n wynebu llid Cynog Dafis yn Duw Yw’r Broblem (Carreg Gwalch, £8) – ers tro byd.

Ond pwy sydd i ddweud mai’r cymedrol sydd gyda’r dadansoddiad cywir? Ni allent brofi mai nhw yw gwir ladmeryddion eu crefydd.

Dyma wendid dadl y rhai sy’n honni nad yw dadansoddiad Isis o’r Coran yn cynrychioli ‘gwir’ Islam, neu bod dadansoddiad Cristnogion asgell dde Americanaidd o’r Beibl yn cynrychioli ‘gwir’ Gristnogaeth.

Mae’r ddadl hon yn wallus. Nid oes unrhyw fwy o sail i ddadansoddiad John Hill (saethodd feddyg yn farw o flaen clinig erthylu yn Florida yn 1994) o’r Beibl na sydd i ddadansoddiad Dafis, oni bai bod dadansoddiad Dafis fymryn yn fwy derbyniol i ni.

Yn wir, fe glywson ddadl debyg ar ôl cyflafan Orlando: nad oedd gan ymosodiad Omar Mateen ar glwb nos hoyw yn Florida ddim i’w wneud gyda Islam.

Dyma yw craidd ymosodiad Dafis ar yr anffyddwyr newydd, Dawkins yn enwedig.

Darllen gweddill y cofnod hwn »

DYB.php‘Mae’n amhosibl i mi,’ meddai Aled Jones Williams yn ei gyflwyniad ‘Anghredu’ i’r gyfrol Duw Yw’r Broblem (Carreg Gwalch, £8), ‘fod yn anffyddiwr. Fel y mae’n amhosibl i mi beidio â siarad Cymraeg.’

Mewn ymateb i’r datganiad yma o’r llyfr y mae’r prifardd a’r dramodydd wedi ei ysgrifennu gyda Cynog Dafis, dywedais wrtho yn ngŵyl Bedwen Lyfrau ychydig wythnosau’n ôl, ‘Byddai’n amhosibl i ti siarad Cymraeg pe bai ti’n fud.’

Fy mhwynt oedd nad bod yn anffyddiwr yn amhosibl i Aled Jones Williams. Dangoswyd nad oedd hi’n amhosibl iddo beidio â siarad Cymraeg, felly, o reswm, nid oedd hi’n amhosibl iddo beidio credu mewn duwiau.

Mewn gwirionedd, wrth ddarllen Duw Yw’r Broblem, gellir taeru bod Cynog Dafis ac Aled Jones Williams yn anffyddwyr yn barod – bron.

Mae Dafis yn datgan ‘nad oes unrhyw reswm i gredu bod y fath beth yn bod â’r Goruwchnaturiol’ ac mai ‘creadigaeth Dyn yw Duw’.

Mae’n dweud

mai’r cam cyntaf tuag at adfer hygrededd crefydd yw diosg y syniad o Dduw gorchuwchnaturiol yn llwyr ac yn gyfangwbl…

Darllen gweddill y cofnod hwn »

Assisi-frescoes-entry-into-jerusalem-pietro_lorenzetti

Iesu’n Ymdeithio I Jerwsalem A’r Tyrfaoedd Yn Ei Groesawu gan Pietro Lorenzetti, 1320

Cyhoeddwyd adolygiad bositif arall o Iddew yr wythnos ddiwetha – Aled Islwyn yn dweud yn Barn (Rhif 641, Mehefin 2016) ei bod yn nofel ‘sy’n cynnig sialens’.

Er hynny, mae’r adolygydd yn dweud ambell i beth ddaru fy ysu i ymateb.

Mae sylwadau ‘negatif’ Aled Islwyn yn deillio o’m mhortread i o Iesu ei hun, ac maent yn sylwadau anochel a rhagweladwy.

Sawl gwaith rydwi i wedi dweud, tra’n trafod Iddew, mai un o’r rhesymau y bu i mi sgwennu’r nofel oedd oherwydd bod gan pawb – Cristnogion yn enwedig – eu fersiwn nhw eu hunain o Iesu Grist.

Dalfan ydi o, fel dwi wedi datgan, i fyd-olwg unigolion, enwadau a sefydliadau.

Rydach chi wedi clywed fy sylw, siwr o fod, bod Iesu ymneilltuwr o Fôn yn gwbl wahanol i Iesu ffwndamentalydd o Alabama.

Dwn i ddim os yw Aled Islwyn yn Gristion ai peidio. I ddweud y gwir, tydi hynny ddim yn bwysig. Be sy’n bwysig ydi ei ddatganiadau. Dyma dwi am ddelio gyda nhw.

Darllen gweddill y cofnod hwn »

FullSizeRender

Fi a Marred o Bwthyn yn y lansiad

Mae hi’n wythnos i heddiw ers lansiad Iddew yn Nhafarn y Rhos, Llangefni. Doeddwn i ddim yn gallu cofnodi’r achlysur yn Sir Fôn ar gownt y ffaith nad oedd gin i Ryngrwyd yno.

Rhyfedd yw bod heb y Wê. Mae’r cwestiwn yn codi: “Beth oeddan ni’n wneud cyn medru ebostio a thecstio a blogio?” Wel, beth oeddan ni’n wneud cyn i ni ddarganfod tân? Gwneud y gorau, debyg iawn: ti byth yn colli be ti byth wedi gael. Ond dyna fo. A dyma fi, wythnos yn ddiweddarach yn cofnodi noson wych.

Mae yna fideo fer yn y Sasneg, fi’n cael fy holi gan Eryl Crump o’r Daily Post, yn fan yma. Mae’r stori’n dweud bo fi’n “chased by several publishers for the right to issue the story in print” (llond ceg). Mae hynny yn anghywir, gyda llaw: dim ond gyda dau gyhoeddwr y gwnes i drafod Iddew, a doedd yna ddim “chase” o gwbl; am wneud hynny’n glir. Hefyd, 49 ydw i nid 48, ond ta waeth: fasa hitia i mi beidio a cwyno os ydy rhywun yn dweud fy mod i’n fengach nac ydw i.

Darllen gweddill y cofnod hwn »

mairajoseff

Stori wneud ydi Stori’r Geni

Cefais sgwrs ddifyr efo Dei Tomos ar ei raglen Nos Sul. Os na gawsoch chi gyfle i wrando, dyma’r recordiad. Fi ydi’r peth cynta ar y sioe, felly nid oes rhaid i chi aros yn rhy hir.

Mae Dei yn ddarlledydd deallus a doeth. Mae o gyda gwir ddiddordeb yn y bobl mae’n sgwrsio gyda nhw. Yn amlwg mae o wedi ymchwilio’n fanwl cyn cychwyn unrhyw sgwrs – a dyna ydi hi: sgwrs; mae hi’n teimlo’n naturiol ac nid fel cael eich holi gan rhywun sydd yn darllen cwestiwn ar ôl cwestiwn oddi ar eu darn papur heb adael i’r trafod lifo, ac heb ddeall yr ateb. Darllen gweddill y cofnod hwn »

ClawrIddew

Clawr Iddew gan Siôn Ilar

Iddewon oedd y Cristnogion cynta. Efallai bod hyn yn llithro meddyliau sawl un y dyddiau yma ond roedd y Cristnogion cynnar yn hadu eu cred mewn pridd cyfarwydd. Gwreiddiau Iddewig oedd yn fwya ffrwythlon iddyn nhw. O fewn fframwaith Iddewig yr oeddan nhw’n gweithredu a thrafod ac addoli. Y mae ysgaru Iesu, felly, o’i gyd-destun Iddewig yn gwneud cam â hanes ― ac hefyd gyda’r Iesu gwreiddiol, pwy bynnag oedd o. Darllen gweddill y cofnod hwn »

aaronburden

Tydi copi o ddogfen ddim yn brawf o wirionedd yr honiadau sy’n ymddangos yn y ddogfen honno / Llun: Unsplash/Aaron Burden

Cefais drafodaeth gyda Cristion ar-lein oedd yn honni fod y ffaith fod yna 5,000 o gopïau o ddogfennau o’r Testament Newydd yn bodoli yn profi pa mor ddibynadwy, ac i’w drystio, oedd y testun.

Gofynnais iddo os oedd y ffaith fod yna 500,000 copi o The Protocols Of The Elders Of Zion yn bodoli yn yr 1920au yn yr Unol Daleithiau yn brawf bod y llyfr erchyll, gwrth-semitaidd, celwyddig a hiliol hwnnw yn ddibynadwy ac i’w drystio.

Ni chefais ateb.

Mae dadl y 5,000 copi (mae yna ar draws 25,000 i gyd; 5,000 sydd yn yr iaith Roegaidd) yn codi pen yn aml pan mae rhywun yn sgwrsio efo Cristnogion, ac yn trafod y Testament Newydd.

Darllen gweddill y cofnod hwn »

ar gyfer blog Stefan Kunze unsplash

Chwilio am gwmni a chyfeillgarwch mae’r ffyddlon. Llun: Stefan Kunze/Unsplash

Gwyliais Cymru: Dal I Gredu ar S4C yn ddiweddar. Wn i, mae hi’n fisoedd ers i’r rhaglen gael ei darlledu. Ond dwi’n ara deg yn dal i fyny efo S4C, a Cymru, finnau’n byw yn Ne Ddwyrain Lloegr. Maddeuwch i mi. Roedd y rhaglen wedi eistedd yn “Planner” fy Sky+ am oes pys.

Beth bynnag, yn y rhaglen roedd Gwion Hallam yn crwydro’r wlad yn holi os oedd y Cymry’n dal yn dduwiol. Roedd Gwion yn efengylwr unwaith. Mae o wedi colli ei ffydd bellach. Ond roedd o’n swnio’n hiraethus am ei hen gred drwy gydol y rhaglen.

Darllen gweddill y cofnod hwn »

200px-Daniel_Owen

Daniel Owen: Be fyddai awdur Enoc Huws and Gwen Tomos wedi feddwl am Iddew?

Bydd fy nofel am Iesu (neu Yeshua, fel dwi’n ei alw fo, i roi iddo ffurf cywir ei enw) yn cael ei chyhoeddi gan Wasg y Bwthyn yn 2016.

Mae “Iddew” yn portreadu taith arteithiol dyn tuag at hunanymwybyddiaeth, ac mi gafodd hi glod gan feirniad Gwobr Goffa Daniel Owen eleni. Roedd hi’n un o ddwy oedd yn ysgarmesu am y wobr. Mi fuo yna “lawer o drafod”, meddai’r beirniad, am “Iddew” gan Kata Markon(fi)  a nofel Abernodwydd, “Veritas”.

Erbyn hyn, mi wyddwn ni mai Mari Lisa enillodd am ei “Da Vinci Code” Cymraeg, ac mae hi’n haeddu cael ei llongyfarch – hon oedd ei nofel hir gyntaf ac mi hitiodd hi’r jacpot!

Beth bynnag, roedd dau o’r beirniad wedi hoffi “Iddew” yn arw gyda un ohonyn nhw – Dewi Prysor – yn ei disgrifio fel “nofel ysgubol ac eithriadol iawn; gwaith o athrylith sy’n gwthio ffuglen Gymraeg i dir newydd”. Ewadd, dyna eiriau mae unrhyw nofelydd am eu clywed. Ro’n i ar i fyny.

Darllen gweddill y cofnod hwn »

Atgofion_Capel_a_Ty_Capel_Ebenezer,_Rhosmeirch_963462

Capel a Tŷ Capel Ebenezer, Rhosmeirch gan Eric Jones/Wikimedia Commons

Gofynnwyd i mi ddechrau’r flwyddyn gyfrannu erthygl i lyfr oedd yn cael ei gyhoeddi am Gapel Ebenezer, Rhosmeirch.  Capel yr Annibynnwyr ydi o, ac yr un hynaf ar Sir Fôn, yn deillio’n ôl ir 17eg Ganrif. Beth bynnag, hwn oedd fy nghapel i pan oeddwn i’n blentyn. A dyma be sgwennis i ac be gafodd ei gyhoeddi…

Cymdeithasol ydi capel. Lle i gymuned gyfarfod. Lle i gyfeillion gyfannu.

Mae’r elfen grefyddol yn bwysig i sawl un, bownd o fod. Ond ein greddfau cymunedol sy’n ein gyrru ni, heb i ni wybod, i fynychu addoldai, does gen i ddim dowt am hynny. Darllen gweddill y cofnod hwn »

"Nofel ysgubol ac eithriadol iawn... gwaith o athrlylith" - Dewi Prysor

Clawr Dynion Dieflig

"Hynod ddarllenadwy" - gwales.com

Prynwch Y Moch A Straeon Eraill drwy glicio yma

"Dychryn a gwae – bendigedig" - Llinos Dafydd

Trydar/Twitter

RSS Newyddion Cymraeg o’r BBC

  • Digwyddodd gwall; mae'r llif wedi peidio. Ceisia eto.

RSS Newyddion Gwynedd

  • Digwyddodd gwall; mae'r llif wedi peidio. Ceisia eto.

RSS Newyddion Môn a Bangor

  • Digwyddodd gwall; mae'r llif wedi peidio. Ceisia eto.

RSS Newyddion Sir Conwy

  • Digwyddodd gwall; mae'r llif wedi peidio. Ceisia eto.

RSS Newyddion Sir Ddinbych

  • Digwyddodd gwall; mae'r llif wedi peidio. Ceisia eto.

RSS Newyddion Sir Fflint

  • Digwyddodd gwall; mae'r llif wedi peidio. Ceisia eto.

RSS Newyddion Wrecsam a’r Fflint

  • Digwyddodd gwall; mae'r llif wedi peidio. Ceisia eto.

Categorϊau