Wedi bod yn ddiog braidd

DO, dwi wedi bod yn ddiog: heb flogio ers wythnosau.  Ond nid diogrwydd yn unig oedd yn gyfrifol: rydan ni wedi bod yn cael trafferth efo’n cyfrifadur. Heb betha sal ydyn nhw. Ond wedi ei sortio, erbyn hyn. Newydd wylio Cymru yn curo’r Eidal 21-15 yn Rhufain. Digon siomedig, ond ennill ydi ennill, ac mae rhywun yn gobeithio y bydd Yr Alban yn gneud sioe yn erbyn Werddon, ac ennill yn Murrayfield. Yna, dim ond curo fydd yn rhaid i ni neud yr wythnos nesa’n erbyn Werddon i sicrhau’r bencampwriaeth eto.

Blwyddyn wedi hedfan heibio

YDI, mae hi’n flwyddyn bron ers i Cymru ennill y Gamp Lawn a threchu’r gweddill ym Mhencampwriaeth y Chwe Gwlad. Roedd hi’n ddechrau gwych i yrfa Warren Gatland fel hyfforddwr Cymru. Pwy fydda’n credu, wedi’r drychineb yn erbyn Fiji yng Ngwpan y Byd, y bydda’r Dreigiau wedi trechu fawr neb ond Yr Eidal a’r Alban. Ond, na – yn dilyn y wyrth honno yn Twickenham, curo’r Saeson, roedd y Gamp Lawn yn anochel, yn doedd.

Wel, mae Cymru’n ffefrynnau eleni, ac mae hynny’n hywbeth rhyfedd: pryd oedd y tro dwytha i ni fod yn ffefrynnau, ‘dwch? Mae gobaith y byddwn yn rhoi XV cryf allan yn erbyn Yr Alban wythnos i heddiw. Bydd Murrayfield yn her. Mae’r Albanwyr wedi gwella. Ond mae Cymru’n bownd o fod yn rhy gry i’r Sgots – yn tydyn? Wel, dwn i’m. Cofiwch be ddigwyddodd yn 2006 wedi i ni ennill yn Gamp Lawn yn 2005. Roedd hi’n flwyddyn ddiflas, yn doedd. Ennill un allan o bump.

Ond mae pethau’n wahanol, y dyddiau yma. Mae Gatland a’r criw hyfforddi wedi rhoi haearn yn asgwrn cefn y Dreigiau. Ac mae yna gryfder drwy gydol y garfan. Pa wlad arall sy’n medru dewis rhwng Stephen Jones a James Hook? Dwayne Peel a Mike Phillips? Andy Powell a Ryan Jones? Gavin Henson, Tom Shanklin, a Jamie Roberts? Mark Jones, Shane Williams, a Leigh Halfpenny?

Ewadd, ylwch gallu. Rydan ni’n bownd o ennill y bencampwriaeth. Dwn i’m am y Gamp Lawn – bydd Ffrainc yn andros o her, honno’n cychwyn am 8.00pm ar nos Wener, Chwefror 27. Ond Cymru, eto, fydd pencampwyr Ewrop. Ennill pedair, colli un (yn erbyn Ffrainc) yw fy mhroffwydoliaeth i.

Setlo cownt neu ddau

MAE Cymru am gael cyfle i setlo cownt yng Ngwpan Rygbi’r Byd 2011. Rydan ni yn yr un grŵp a Fiji, a’n trechodd 38-34 yng Ngwpan Rygbi’r Byd y llynedd. Roedd hi’n andros o gêm, honno, yr un orau yn y gystadleuaeth meddai rhai. Ond be ydi’r pwynt dathlu gêm dda pan mae’r tîm yn colli? Mi fasa’n well gen i tasa Cymru wedi chwarae’n ddiflas fel y gwnaeth Lloegr drwy gydol y gystadlaeuaeth. O leia mi lwyddon nhw i gyrraedd y rownd derfynol. Roedd Cymru wedi hen fynd adra, a Gareth Jenkins, yr hyfforddwr, wedi colli ei swydd.

Mae pethau wedi newid, diolch i’r drefn. Mae Cymru’n chwarae rygbi aeddfed, rygbi call y dyddiau yma. Ond mae o’n andros o grŵp anodd yn 2011: yn ogystal a Fiji, rydan ni’n wynebu pencamwpyr y byd, De Affrica, ac hefyd, yn debyg iawn o ddod ar draws Samoa – roddodd stîd i ni yn 1991 ac yn 1999. Mae yna dros ddwy flynedd tan y byddwn ni’n teithio i Seland Newydd i wynebu’r her yma. Faint fynnir o amser i gryfhau eto, faint fynnir o amser i adeiladu ar y sylfaeni solat y mae Warren Gatland a’i hyfforddwyr wedi eu gosod.

Wyddoch chi beth oedd yn drist am y canlyniad yn erbyn Fiji? Oedd, roedd colli’n ddigon drwg. Ond y peth mwya siomedig oedd mai dyna’r tro dwytha i Ray Gravell weld Cymru’n chwarae gêm rhyngwladol. Bu farw fymryn wythnosau’n ddiweddarach.

Efalla, pan fydd y Dreigiau’n wynebu Fiji yn Seland Newydd yn 2011, y dylian nhw ennill nid yn unig er mwyn rygbi Cymru, ond hefyd fel rhyw goffadwriaeth hwyr i Grav.

Byrne ar dân – Cymru 21 Awstralia 18

MI FYDD Lee Byrne yn gwisgo crys rhif 15 y Llewod yr haf nesa. Roedd cefnwr y Gweilch yn wych wrth i ni drechu Awstralia 21-18. Roedd hi’n agos, yn rhy agos. Roedd Cymru’n well o beth coblyn na’r ymwelwyr. Ond roedd yna ormod o gamgymeriadau, gormod o droseddu. A pe bai Stephen Jones wedi cicio dwy gic gosb ar ddechrau’r ail hanner, mi fyddai’r fuddugoliaeth yn llawer mwy cyffyrddus. Hen dro nad oedd y bwlch yn 15 pwynt. Mi fyddai hynny wedi golygu naid i Gymru, i’r pedwerydd safle yn y byd. Ac mi fyddai hynny wedi golygu ein bod ni ymysg y detholion cyntaf ar gyfer Cwpan y Byd 2011.

Ond ta waeth. Dwi’n cwyno’n ddi-reswm.

Ennill oedd y peth pwysig, ac roedd hi’n werth chweil cael mwynhau buddugoliaeth wedi colli yn erbyn De Affrica a Seland Newydd.

Mae Cymru’n ffefrynau ar gyfer Pencampwriaeth y Chwe Gwlad, heb amheuaeth. Dyna dro ar fyd, ond mae’r Dreigiau’n haeddu’r clod.